Main  صفحه اصلی              Links  لينک ها             Contact  تماس با ما                                                                                 ( English   ( Taban  Rahjoo  M.D  Urologist

 

    عفونت ادراری

  

راههای انتقال عفونت به کلیه

1.       عفونت بالا‌رونده از مجرا : یعنی میکروب عفونت‌زا از قسمتهای پایینی دستگاه ادراری به کلیه رفته و ایجاد عفونت می‌کند. این حالت در صورت وجود انسداد در مسیر ادراری (ناشی از سنگ و اختلال ساختمانی) و یا اختلال عملکرد دستگاه ادراری و ریفلاکس (برگشت ادراری) بیشتر اتفاق می‌افتد.

2.       انتشار از طریق خون : که در نوزادان نقش مهمی دارد و در بزرگسالان به ندرت این راه نقش دارد. و در این حالت معمولا آبسه کلیه ایجاد می‌شود.

3.       انتشار از طریق کانال لنفاوی ، نادر است و شواهد اندکی در این رابطه وجود دارد.

4.       انتشار مستقیم عفونت از اعضاء مجاور : مثلا در آبسه داخل شکمی یا بیماری التهابی لگنی ، عفونت ممکن است به کلیه منتقل شود.

عفونت حاد کلیه

پیلونفریت حاد نوعی عفونت باکتریال کلیه است که سبب التهاب بافت و لگنچه کلیه می‌شود. شایعترین علت ایجاد پیلونفریت حاد باکتری اشیرشیاکلی E.Coli می‌باشد (در 80% موارد) از دیگر ارگانیسمهای عامل می‌توان به میکروبهای کلبسیلا ، پروتئوس ، سودومونا ، انتروباکتر و ... اشاره کرد. معمولا عامل عفونت‌زا از بخشهای پایینی دستگاه ادراری به بالا صعود می‌کند و سبب درگیری کلیه می‌شود. وجود ریفلاکس (برگشت ادراری به کلیه) موجب افزایش ریسک پیلونفریت حاد می‌شود. گسترش خونی عفونت معمولا به دنبال عفونت خون با استافیلوکوک (سپتی سمی) روی می‌دهد در این حالت بیشتر احتمال دارد که آبسه کلیه ایجاد شود.

علایم

  • شروع ناگهانی تب و لرز
  • درد یک طرفه یا دو طرفه پهلو
  • علائم عمومی (سردرد ، درد عضلانی و ضعف عمومی و بیحالی
  • سوزش ادرار ، تکرر ادرار و فوریت در ادرار کردن و ادرار کدر یا خونی و بدبو
  • تهوع و استفراغ
  • درد شکمی (کودکان معمولا درد پهلو ندارند و از درد شکمی شکایت دارند)

تشخیص

  • در آزمایش خون افزایش گلبولهای سفید وجود دارد.
  • در آزمایش ادرار ، گلبولهای سفید و باکتری و گلبولهای قرمز و کست گلبولهای سفید و نوتروفیلهای درشت دیده می‌شود (زیر میکروسکوپ)
  • کشت ادرار همواره مثبت است و معمولا رشد قابل توجه عامل بیماری را (در محیط کشت) نشان می‌دهد.
  • کشت خون در 3/1 بیماران مثبت است.
  • در موارد مشکوک یا عارضه دار از سی‌تی‌اسکن و سونوگرافی استفاده می‌شود. در این بیماران بیشترین توجه به تشخیص انسداد سیستم ادراری بوسیله سنگ و ... است و سونوگرافی برای این منظور مفید است.

درمان

درمان با سیپروفلوکساسین یا افلوکساسین و یا کوتریموکسازول صورت می‌گیرد و پس از انجام آزمونهای حساسیت میکروب به این داروها (آنتی بیوگرام) در صورت لزوم دارو عوض شده و درمان 10 تا 14 روز ادامه می‌یابد. در صورتی که بیمار بدحال باشد در بیمارستان بستری شده و تزریق آنتی‌بیوتیک انجام می‌شود. و بعد از 5-3 روز آنتی‌بیوتیک خوراکی داده می‌شود و تا 14 روز ادامه پیدا می‌کند. اگر کشت خون بیمار مثبت باشد دوره درمان طولانی‌تر خواهد بود.
در صورت وجود آبسه کلیه ، انسداد مسیر ادراری و یا اختلال دستگاه ادراری این عوامل باید برطرف شود.

فرجام عفونت

پیلونفریت حاد در بالغین معمولا اسکار (اثر جوش‌خوردگی و ترمیم) کلیوی یا آسیب پایدار بر جای نمی‌گذارد ولی در کودکان به علت عدم تکامل رشد کلیه ، عفونت کلیه می‌تواند اسکار ایجاد کند و بطور دائم عملکرد کلیه را مختل کند.

عفونت مزمن کلیه

پیلونفریت مزمن با ایجاد اسکار و آتروفی (کوچک شدن) کلیه که به نارسایی کلیه می‌انجامد، مشخص می‌شود. و در صورتیکه عفونت حاد وجود نداشته باشد بیمار بدون علامت خواهد بود. و بعد از ایجاد نارسایی کلیه ، علایم مربوط به آن و افزایش فشار خون ظاهر خواهد شد. اختلال زمینه‌ای (در ساختمان یا عملکرد) دستگاه ادراری باضافه عفونتهای مکرر مسئول ایجاد پیلونفریت مزمن هستند و عواملی مانند دیابت ، سنگ کلیه ، آسیب کلیه ناشی از داروها نیز گاهی دخالت دارند.

تشخیص

ممکن است آزمایش ادرار کاملا طبیعی باشد در صورتیکه عفونت فعال باشد و باکتری در ادرار وجود داشته باشد کشت مثبت می‌شود. تشخیص با رادیوگرافی ساده شکم و با دیدن کلیه‌های کوچک شده و حدود نامنظم کلیه داده می‌شود. همچنین در اوروگرافی وریدی ، اختلال در ترشح ماده حاجب وجود دارد و اسکار کلیه مشاهده می‌شود.

درمان

تخریب کلیه غیر قابل برگشت است. البته با شناسایی اختلال ساختمانی دستگاه ادراری و رفع آن و پیشگیری از عفونتهای مکرر می‌توان از آسیب بیشتر کلیه جلوگیری کرد. در صورت موفق نبودن درمان طبی ، درمان به کمک جراحی و رفع اختلال زمینه‌ای صورت می‌گیرد.

پیلونفریت آمفیزماتو

یک عفونت تخریب کننده کلیه بوده و از خصوصیات آن وجود گاز در داخل و اطراف کلیه است این نوع عفونت بیشتر در دیابتی‌ها شایع است (90-80 درصد این بیماران دیابت دارند). و درصدی هم بدنبال انسداد سیستم ادراری ناشی از سنگ یا نکروز پاپیلری دچار این عفونت می‌شوند. برای درمان ، این بیماران باید آنتی‌بیوتیک وریدی دریافت نمایند و قند خون این افراد سریعا باید کنترل شود و در صورت وجود انسداد باید برطرف گردد.

آبسه کلیوی

آبسه کلیوی زمانی ایجاد می‌شود که عامل میکروبی به همراه سلولهای التهابی بدن فرد و چرک حاصل از آنها ، تجمع پیدا کرده و توده‌ای را تشکیل می‌دهد که اطرافش پوشش خاصی دارد و این عفونت به بیرون راه ندارد. علایم آن مثل پیلونفریت حاد است و تشخیص قطعی با سی‌تی‌اسکن داده می‌شود.

درمان

درمان آبسه در گام اول تزریق وریدی آنتی‌بیوتیک می‌باشد، در صورتیکه با درمان دارویی بهبودی حاصل نشود، تخلیه آبسه با سوزن زیر دید سونوگرافی انجام می‌شود.

رنگ و بوی غیر طبیعی ادرار، نشانگر بیماری





رنگ طبیعی ادرار

رنگ طبیعی ادرار زرد كم رنگ كهربایی است و منظره شفاف دارد. بیماری‌ ها، مصـرف برخی داروها، میوه‌‌ ها و رنگ ‌های مصنوعی موجود در مواد غذایی می‌ توانند رنگ ادرار را تغییر دهند. یك عامل تعیین‌ كننده رنگ ادرار در افراد سالم، میزان دریافت آب و مایعات است. هر قدر مصرف مایعات بیشتر باشد، ادرار نیز رقیق تر و كم رنگ ‌تـر می ‌شود.
ادرار تشكیل شده از: رنگدانه‌‌ های ادرار، اسید اوریك، اوره، كراتی نین، گلبول‌های سفید و به ندرت گلبول ‌های قرمز مرده، آب (95 درصد ادرار را تشکیل می ‌دهد) و املاح اضافی بدن.

رنگ‌های غیرطبیعی ادرار

ادرار قرمز و صورتی و یا به رنگ چای:
علت آن وجود خون در ادرار است و ممکن است به علت عفونت پروستات در مردان، عفونت مثانه، فشار خون بالا، سنگ كلیه و مثانه، هموفیلی، سرطان مثانه یا كلیه یا پروستات، صدمه و ضربه(شكستگی لگن و یا ضربه به كلیه و مثانه)، ابتلا به سل، وجود زردی یا یرقان، مصرف چغندر، شاتوت و مواد غذایی و قرص‌های حاوی رنگدانه‌‌ های مصنوعی، مسمومیت با جیوه و سرب، وجود هموگلوبین، میوگلوبین یا همان رنگدانه عضلات و یا گلبول ‌های قرمز در ادرار، مصرف برخی داروها مانند ریفامپین، ایبوپروفن، داروهای گروه سالیسیلات مانند آسپیرین، هپارین (ضد‌انعقاد خون)، فنی توئین، فنوتیازین، داروی ملین سنا و ویتامین B باشد.
در صورت قرمز و یا صورتی شدن ادرار فورا به پزشك مراجعه كنید.





ادرار نارنجی و یا زرد تیره:
نشانه كم آبی بدن است و ممکن است به علت یرقان یا زردی، مصرف B كمپلكس، مواد غذایی حاوی كاروتن مانند هویج، ویتامین C، برخی داروها مانند: وارفارین، ریفامپین، ویتامین B2، سولفاسالازین، هپارین و تتراسایکلین باشد.
ادرار سبز و آبی:
به علت رنگ ‌های مصنوعی موجود در مواد غذایی و داروها، رنگدانه آبی متیلن، مصرف مولتی ویتامین‌ ها و مواد حاوی كاروتن، عفونت مجاری ادراری (ادرار سبز)، مشكلات صفرا، میزان بالای كلسیم (ادرار آبی)، مصرف برخی داروها مانند: آمی ‌تریپتیلین، سایمتیدین، متوکاربامول و تریامترن می باشد.
ادرار قهوه‌ای تیره یا سیاه:
به علت وجود مشکلاتی مانند اختلالات كبدی (مانند هپاتیت ویروسی و سیروز كبدی)، سرطان پوست نوع ملانوما یا بدخیمی ‌رنگدانه ‌‌های پوست، آغشتگی ادرار به بتادین، مصرف ریواس، مسمومیت با مس و فنول، مصرف تركیبات آهن دار، مصرف داروهای ملین و ضد ‌فشار خون و داروهای متوکاربامول، سوربیتول، داروهای گوگردی گروه سولفونامید، مترونیدازول و داروهای نیتراتی می باشد.
ادرار كدر:
به علت بیماری سوزاك، التهاب و عفونت مثانه، التهاب پروستات، بیماری سل، عفونت مجاری ادرار، سنگ كلیه و مثانه، ادرار با فسفات، اگزالات، مخاط ، چربی و گلبول‌های سفید و قرمز زیاد در ادرار است.
ادرار با كف زیاد:
نشانه پروتئین زیاد در ادرار یعنی نفروز یا دفع پروتئین در ادرار می باشد.
ادرار سفید:
ناشی از وجود چرك و عفونت است.





بوی طبیعی ادرار

بوی ادرار نیز می ‌تواند نشانگر بیماری باشد. بوی طبیعی ادرار اندكی معطر و اسیدی است.
مصرف ویتامین‌ها به ویژه ویتامین B6 و زرد چوبه، بوی ادرار را تغییر می دهند.

بوهای غیر طبیعی ادرار:

بوی آمونیاك: نشانه كم آبی بدن و غلظت بالای ادرار و عفونت است. همچنین ادرار پس از مدتی كه در دمای اتاق بماند، باكتری ‌ها، اوره ی موجود در ادرار را به آمونیاك تبدیل می ‌كنند.
بوی تعفن و بوی ماهی: عفونت باكتریایی كلیه، مثانه و مجاری ادراری
بوی شیرین: دیابت (وجود گلوكز در ادرار
بوی رطوبت: بیماری كبدی
بوی استون: دیابت، خستگی و گرسنگی شدید

 عفونت مجاری ادراری به واسطه ی باکتری ها ایجاد می شود و البته باکتری می تواند هر بخشی از دستگاه ادراری را آلوده سازد. بروز این نوع عفونت در بین زنان، 10 بار بیشتر از مردان است. بیش از نیمی از زنان حداقل یک بار در طول زندگی، عفونت مجاری ادراری را تجربه می کنند. برای درمان این عفونت باید باکتری ها از بین بروند و به این منظور باید مصرف غذاهای اسیدی زیاد شود، زیرا محیط اسیدی باکتری های مُضر را از بین می برد.

علایم و عوامل خطر این بیماری

از مهم ترین علایم این بیماری می توان به موارد زیر اشاره کرد:

* درد یا سوزش به هنگام دفع ادرار

* تکرر ادرار

* وجود خون در ادرار

* درد در قسمت زیر شکم

* تب به ویژه در نوزادان و کودکان


از عوامل خطر به وجود آمدن عفونت مجاری ادراری، می توان دیابت، بارداری، باکتری اشریشیاکلی، استفاده از محصولات قوی پاک کننده پوست، استفاده از قرص های ضد بارداری، مصرف زیاد آنتی بیوتیک ها و انسداد مجاری ادراری به دلیل تومور یا توده بدخیم را نام برد.

درمان

برای درمان، از چندین نوع آنتی بیوتیک معمولاً به مدت 7 تا 10 روز استفاده می شود که به دستور پزشک معالج صورت می گیرد، ولی درمان های جایگزین هم می توانند به بهبود علایم کمک کنند.
مهم ترین توصیه های تغذیه ای که در این رابطه می توان به آن ها اشاره نمود، عبارت هستند از:

* در طول روز، زیاد مایعات بنوشید. از مصرف نوشیدنی های شیرین و آب میوه های شیرین شده پرهیز کنید. میزان توصیه شده 6 تا 8 لیوان آب تصفیه شده در روز است.
 

 

 

 

   سنگ کليه

   سنگ شکن

   تومور مثانه

   بی اختياری ادرار

  شب ادراری کودکان

  عفونت ادراری

  مشکلات ادراری بانوان

  مشکلات جنسی خانمها 

  سيستوسکوپي

   لاپاراسکوپی

   پروستات

 

آدرس مطب:  تهران ،  ميرداماد ، روبروی مسجد الغدير ، پايين تر از ايستگاه مترو ، کلينيک شايان

تلفن مطب  :      22222680   -   22224375